Paniek! Corona grijpt om zich heen in Japan: ’Zorg op punt in te storten

Lang bleven strenge maatregelen uit in Japan. Alsof er nauwelijks corona bestond in het land van de rijzende zon. De 25-jarige Roxane Beekhuizen woont in Tokio en ziet dat het in korte tijd is veranderd. Ze draagt mondkapjes en wast haar handen regelmatig: “Ik ben niet bang voor de situatie hier, maar wel extra voorzichtig.”

Ze dacht eerst nog dat Japan de dans zou ontspringen, maar sinds drie weken werkt Beekhuizen thuis. Op elf vierkante meter die ze ook nog eens deelt met haar vriend. “Ik werk bij een erg meedenkend bedrijf en mag al een aantal weken thuis werken.”

Maar dat gevoel van urgentie ziet ze lang niet overal terug: “Op dit moment heerst er voor mijn gevoel nog een beetje de ‘vakantiegedachte’. Ik zie veel ouders en kinderen spelletjes doen op straat.”

Vertienvoudigd

In april is het aantal besmettingen in Japan vertienvoudigd. De druk op de ziekenhuizen is snel opgelopen. Er dreigen grote problemen in de zorg. De regering broedt op maatregelen om een explosie aan nieuwe ziektegevallen te voorkomen.

Vreemd eigenlijk dat het in Japan zo misgaat. Japan was na China het tweede land dat in aanraking kwam met het coronavirus. Begin februari meerde het cruiseschip Diamond Princess aan in de haven van Yokohama. Er was een besmetting op het schip en iedereen moest aan boord blijven, de hutten gingen op slot. Uiteindelijk bleken 800 opvarenden besmet en stierven er tien.

Geen strenge maatregelen

Dat Japan als een van de eerste landen werd geconfronteerd met corona leidde niet tot strenge maatregelen. Ook niet toen de rest van de wereld dat begin maart wel deed. De scholen gingen dicht in Japan, maar dat was het wel. Premier Abe aarzelde, vooral omdat hij de Olympische Spelen door wilde laten gaan. Pas nadat die werden uitgesteld, riep hij eind maart burgers op om zoveel mogelijk thuis te blijven.

Maar pas twee weken later, op 7 april, veranderde het beleid echt. Het aantal besmettingen nam snel toe en de druk op de ziekenhuizen werd enorm. En dus riep premier Abe alsnog de noodtoestand uit. Cafés, bioscopen, sportclubs en karaokebars moesten dicht of hun openingsuren beperken, grote evenementen werden uitgesteld, thuiswerken aangemoedigd, veel winkels gingen alsnog dicht en het openbaar vervoer werd beperkt.

Maar volgens Roxane leek het aanvankelijk niet op een echte noodtoestand: “Er worden vooral dingen lief gevraagd en niets lijkt verplicht.”

Treuzelende vrouwen

Veel effect hadden die eerste maatregelen dan ook niet. Parken stroomden vol met gezinnen met kinderen die nergens anders heen konden en in supermarkten was het razend druk. De burgemeester van Osaka riep mannen op om voortaan de boodschappen te gaan doen. Vrouwen zouden teveel treuzelen en kletsen, waardoor het te druk was in de supermarkt. Het kwam hem op veel kritiek te staan.

Zelf pinnen

“Veel kleine winkeltjes waren al dicht voordat de noodtoestand werd afgekondigd. Deze worden gerund door veelal oude mensen en die zijn natuurlijk extra voorzichtig. Grote winkels zijn niet dicht, maar de meeste hebben wel een vervroegde sluitingstijd of zijn in het weekend gesloten. Hier bij mij zijn kappers dicht, maar de massage is nog open”, zegt Roxane.

Elke regio mag zijn eigen beleid voeren in Japan, dat maakt een landelijke aanpak moeilijker. Maar er verandert wel het een en ander, zegt Roxane. “Nu begin je overal maatregelen te zien. Mensen moeten nu zelf pinnen. Eerst haalde de kassamedewerker altijd de pas voor je door het apparaat. Er hangen plastic schermen in de supermarkt en er zijn stickers op de grond met de afstand die je moet bewaren bij de rij voor de kassa.”

Coronacijfers Japan

Vergeleken met landen in Europa lijkt het in Japan nog wel mee te vallen.

Er zijn nu 12.368 besmettingen vastgesteld en 328 doden. Vooral Tokio is getroffen met ruim 3400 besmettingen.

Maar de cijfers vertekenen. Medici in Japan hebben kritiek omdat er nauwelijks getest wordt, zelfs niet als mensen met een longontsteking in het ziekenhuis belanden.